وبلاگ معرفت الله

لطفا به سایت اصلی ما مراجعه فرمایید www.marefatallah.com
بسللیم

وبلاگ معرفت الله

لطفا به سایت اصلی ما مراجعه فرمایید www.marefatallah.com

وبلاگ معرفت الله

مراجعه کنندگان محترم شما می توانید به سایت ما به آدرس www.marefatallah.com مراجعه فرمایید ضمنا انشاءالله تا یکماه اینده سایت فوق با 1300 موضوع تکمیل خواهد شد.
آنچه ما را به سر منزل منظور که همانا رسیدن به معرفت الله است می رساند
بی دلی در همه احوال خدا با او بود اونمی دید و زدور خدایا میکرد
گوهری که از کون و مکان بیرون بود طلب از گمشدگان لب دریا میکرد
آدرس ایمیل :alimohammadzadeh1344@yahoo.com
موضاعات این وبلاگ غبارتند از عرفان و اخلاق ، گناه و توبه ، خدا سنجیده ، شیطان و شیطان پرستی ، تشرفات به محضر امام الزمان عج ، آخرالزمان ، لقمه های حلال ،چشم برزخی ، طی الارض ، قبل از ظهور ،ظاهر ، دنیا بعد از ظهور ،صالحان ، ابدال ، اوتاد ، قطب ، مراقبه ،خودپرستی ، هوای نفس ،شهوت پرستی ،تزکیه نفس ، تقوا ،اولیای خدا ،اذکار اللهی ،انجلیستها، انجیل، تورات، زندگی پیامبران،مکاشفه........

آخرین نظرات

اهمیت صله رحم

صله به معنای پیوستن، پیوند و لطف و مهربانی و رحمت آمده است. در اصطلاح هم، صله رحم محبت و ارتباط داشتن و با خبر بودن از خویشان و نزدیکان است.

در اسلام، معاشرت و ارتباط با فامیل آن قدر اهمیت و جایگاه دارد که خدای متعال آن را در ردیف پرستش خود قرار داده، می فرماید:

«وَ اعبُدوا اللهَ وَ لاتُشرکوا بِهِ شَیْئاً وَ بالوالِدینِ احساناً و بِذِی القُربی ـ خدا را بپرستید و هیچ چیز را شریک او قرار ندهید و به پدر و مادر و خویشان نیکی کنید.»

در جای دیگر می فرماید: «و اتَّقوا اللهَ الَّذی تَسائَلونَ بِهِ و الاَرحامَ انَّ اللهَ کانَ عَلیکمْ رَقیباً ـ بترسید از آن خدایی که به نام او از یکدیگر درخواست می کنید؛ و درباره ارحام کوتاهی نکنید، همانا خداوند مراقب شماست.»

در روایات نیز تأکید بسیاری بر ضرورت برقراری و استمرار روابط فامیلی و باخبر بودن از خویشان شده و آثار و برکات فراوانی برای آن ذکر شده است. که به جهت اختصار فقط به چند روایت اشاره می کنیم.

 

انواع ارتباط

پـیـونـد خـانـوادگـی یـک مـفـهـوم عـرفـی اسـت و شـامـل هـر گـونـه کـاری کـه پسندیده و برای فامیل سودمند باشد، می شود. از سلام و احوال پرسی گرفته تا کمک های متنوع مادی و معنوی و از جـان مـایـه گـذاشـتـن بـرای فامیل. بنابراین مؤمن باید در حد توان خویش و نیاز اعضای خـانـدان، از آنـان دل جـویـی کـنـد و هـیـچ گـونـه کـمک و رسیدگی را از آنان دریغ ندارد.

البته در همه موارد صله رحم، توانایی انجام کار و مشروع بـودن، دو شـرط اسـاسـی اسـت، بـدیـن مـعـنـا کـه اگـر افـراد فـامـیـل از او در خـواسـتـی کردند که توان انجام آن را ندارد، از عهده اش ساقط می شود و اگر اسـتـمـداد فـامـیـل و صـله رحم، مستلزم عمل نامشروع و با خواست خدا در تضاد باشد، نباید آن را انـجـام دهـد؛ مثل این که برادر یا خویشاوند دیگری در ستم به مردم یا گناه دیگری از او استمداد طـلبـد یـا مـالی را بـرای مـصـرف نـامـشـروع بـخـواهـد. در ایـن گـونـه مـوارد نـبـایـد بـه فـامـیـل کـمـک کـرد بـلکـه بـر عـکـس، صـله رحـم آن اسـت کـه حـتـی او را از هـرگـونـه عـمـل نـاروا بـاز دارد و ایـن بـهـتـریـن خـدمـتـی اسـت کـه بـه فامیل خود کرده است.

آن چه مورد نظر و پسند اسلام است حفظ اصل ارتباط است و بهترین شیوه نیز چهره به چهره بودن دیدارها است.

یعنی این که انسان با اقوام و خویشان خود رفت و آمد داشته باشد و از نزدیک آنان را ببیند و در کنارشان حضور فیزیکی داشته باشد.

رسول خدا صلی الله علیه وآله فرمودند: «به آنان که حاضرند و آنان که غایبند و آنان که تا روز قیامت به دنیا خواهند آمد، سفارش می کنم که صله رحم نمایند، گرچه مستلزم پیمودن یک سال راه باشد، زیرا صله رحم (یکی) از (مسائل مهم) دین است.»

اما اگر کسی نتواند به هر دلیلی، این شیوه را اجرا نماید در مرحله بعدی باید از روش های جایگزین استفاده کند. پیامک، تلفن، نامه، پست الکترونیکی(ایمیل) و وسائل ارتباطی دیگر از جمله این روش هاست.

پیامبر صلی الله علیه وآله فرمود: «صِلوُا اَرْحامَکمْ وَلَوْ بِسَلامٍ ـ صله رحم کنید ولو به سلام گفتن باشد.»

امیرالمؤمنین علیه السلام نیز فرمود: «صِلُوا اَرْحامَکم وَ لَو بِالتَّسلیمِ ـ با بستگان خود صله رحم کنید، گرچه با سلام کردن (به آنان) باشد.»

امام صادق علیه السلام درباره کم ترین پیوند خویشاوندی می فرماید: «…صِلُوا اَرْحامَکُمْ وَ بِرُّوا بِاِخْوانَکُمْ وَ لَوْ بِحُسْنِ السَّلامِ وَرَدِّ الْجَوابِ ـ پـیـونـد خـویشاوندی را محکم و به برادرانتان نیکی کنید گر چه با سلام نیکو و پاسخ سلام دادن باشد.

آن حضرت همچنین می فرماید: «پیوند میان برادران آن گاه که پیش هم هستند، دیدار همدیگر است و در مسافرت نامه نوشتن به یکدیگر.»

همچنین در روایت دیگری فرمود: «صِلْ رَحَمِک وَلَوْ بِشَرْبَةٍ مِنْ ماءٍ و أَفْضَلُ ما تُوَصَلُ به الرَّحِم کفُّ الاذی عنهم ـ صله رحم کن و با خویشانت ارتباط برقرار کن ولو به جرعه ای آب باشد و بهترین صله رحم آزار نرساندن به خویشان است.»

البته صله رحم به این موارد خلاصه نمی شود، بلکه رسیدگی های مالی، فکری، حمایت های جانی، اذیت و آزار نرساندن، شرکت در غم و شادی خویشان، و. .. از جمله بهترین حالات و شیوه های صله رحم است.

مراتب صله رحم

شهید ثانی عیه الرحمه در بیان مراتب صله ی رحم فرمود: «اعظم مراتب آن صله ی به نفس (با جان) است که در آن اخبار زیادی رسیده است، پس از آن به دفع ضرر است یعنی اگر ضرری متوجه رحم گردد آن را دفع نماید. پس از آن رساندن نفع به اوست. پس از آن صله نمودن به کسی که که که واجب النفقه است مانند زن پدر و زن برادر و کمترین مراتب صله، سلام کردن به رحم است و کمتر از آن پیغام سلام برایش فرستادن می باشد و همچنین در نبودش برایش دعاء کردن و در حضورش نیایش گفتن است.»

فواید و آثار صله رحم

عمر طولانی

امام صادق علیه السلام فرموده اند: «ما نَعْلَمُ شَیئاً یزیدُ فی العُمْرِ الا صلة الرَّحمِ ـ تأثیر هیچ چیزی در طول عمر انسان، بیشتر از صله رحم نیست و هیچ چیزی مانند صله رحم عمر انسان را زیاد نمی کند.»

 افزایش روزی

بعضی افراد از معاشرت با اقوام دور و نزدیک خود طفره می روند تا به قول خودشان پولی را که با هزاران زحمت به دست آورده اند بیهوده از بین نبرند!! آن ها صله رحم را ترک می کنند تا فرصت بیشتری برای کارکردن داشته باشند و از این راه، درآمد خود را حفظ و بیشتر کنند. ولی این افراد نه تنها با قطع رحم روزی خود را گسترش نمی دهند، بلکه خود را از توفیقی بزرگ محروم می سازند. روایات زیر در این خصوص است.

امام علی علیه السلام: «پیوند با خویشان، ثروت ها را بارور می سازد و مرگ ها را به تاخیر می اندازد.»

رفع بلا

به برکت صله رحم، خطر و بلاهای در کمین انسان از او دور می شوند.

امام باقر علیه السلام فرمود: «صله ارحام، اعمال را پاک، اموال را افزون، بلاها را دفع، حساب را آسان می کند و اجل را به تاخیر می اندازد.»

افزایش محبت

 همه دوست دارند مورد محبت و احترام دیگران واقع شوند. بدون شک، یکی از بهترین فرصت های ابراز محبت و نیز پرکردن خلاهای عاطفی، خانواده و خویشان و نزدیکانی همانند پدر و مادر، برادر و خواهر و… هستند که بیش از هرکس دیگری، دلسوز حال انسان بوده و به مشکلات او واقف می باشند.

از امام علی علیه السلام نقل است: «صلةُ الرحم تُوجبُ المَحَبَّةَ ـ پیوند با خویشاوندان، محبت می آورد.». و فرمود: «صله رحم… انسان را در میان خانواده و بستگانش محبوب می سازد.»

اصلاح شخصیت اخلاقی

یکی از برترین فواید صله رحم و پیوندهای خانوادگی، این است که باعث می شود بسیاری از اخلاق های نیکویی که به بوته فراموش سپرده شده یا جایگاهی برای ابراز آن وجود نداشت، به اجرا درآید. فضایلی همچون انفاق، تعاون، شاد کردن دل دیگران، دفاع از حق، سخاوت و… از این رو حضرت باقر علیه السلام فرمود:

« پیوند با خویشاوندان، اخلاق را نیکو، دست را بخشنده و جان را با صفا می کند.»

تضمین بهشت

رسول گرامی اسلام صلی الله علیه وآله در حدیثی فرمودند: «هر کس یک عمل را برای من ضمانت کند که انجام دهد، من هم چهار چیز را برای او ضمانت می کنم. اگر او صله رحم کند، خداوند او را دوست خواهد داشت، روزی اش را زیاد و عمرش را طولانی خواهد کرد و به بهشتی که وعده داده شده داخل خواهد نمود.»

قطع ارتباط جایز نیست

قطع رحم؛ یعنی بریدگی از خویشاوندان و آشنایان و فراموش کردن آن ها.

عبداللّه بن سنان می گوید: به امام صادق علیه السلام عرض کردم: «پسر عمویی دارم که هر چه با او رابطه برقرار می سازم، او قطع رابطه می کند، اجازه می دهی من هم با او قطع رابطه کنم؟» امـام اجـازه نـداد و فـرمـود: «اگـر تـو بـه رابـطـه ات ادامـه دهـی، خـداوند پیوندتان را بـرقـرار می کـنـد ولی اگـر تـو هـم قـطـع رابـطـه کـنـی، خـداونـد پیوندتان را قطع خواهد کرد.»

عواقب قطع رحم

قرآن در این باره می فرماید: « وَ یقْطَعُونَ ما أَمَرَ اللّهُ بِهِ أَنْ یوصَلَ وَ یفْسِدُونَ فِی اْلاَرْضِ أُولئِک لَهُمُ اللّعْنَةُ وَ لَهُمْ سُوءُ الدّارِ ـ کسانی که قطع می کنند آن چه را که خداوند به برقراری و وصل آن دستور داده و در روی زمین فساد می کنند، لعنت ابدی (و مجازات) در آخرت برای آن هاست.»

شهید آیت الله دستغیب در کتاب گناهان کبیره روایات زیادی را در خصوص عقوبت قطع رحم آورده است که در اینجا تنها به عناوین آن ها اشاره نموده و طالبان شرح بیشتر می توانند به آن کتاب مراجعه کنند.

1ـ قطع رحمت الهی2ـ عقوبت سریع در دنیا3ـ داخل بهشت نمی شود4ـ بوی بهشت را استشمام نمی کند5ـ در شب قدر آمرزیده نمی شود6ـ عمرش کوتاه می شود7ـ از صراط نمی گذرد

موانع ارتباطات فامیلی

قابل انکار نیست که پیوندهای خویشاوندی و رفت و آمدهای خانوادگی کم رنگ و بسیار کم تر از گذشته شده است. در این مجال اشاره گذرایی به برخی علل آن که ما می توانیم آن را برطرف کنیم اشاره می نماییم.

سفره های رنگین

 یکی از علل کم شدن صله رحم مقید و مشروط شدن صله رحم به پذیرایی های پرهزینه و پر زحمت است.

راه حل ساده حل این مشکل عمل به این روایت است:

«لا نَتَکلَّفُ لِلضَّیفِ مَا لَیسَ عِنْدَنَا وَ نُقَدِّمُ اِِلَیهِ مَا حَضَرنَا؛ ما به خاطر میهمان برای تهیه چیزی که نداریم خود را به زحمت نمی اندازیم، بلکه آن چه را که در خانه داریم، برای میهمان حاضر می کنیم.»

البته معنای این سخن این نیست که انسان شأن و منزلت میهمان را رعایت نکند و به گونه ای پذیرایی نماید که از آن، بی احترامی و ناراحتی از حضور او احساس شود، بلکه منظور حضرت دوری کردن از اسراف ها و تهیه چندین نوع غذا برای ارضای عقده های شخصی، چشم و هم چشمی ها و یا کم نیاوردن و خود را بالاتر شمردن است که متأسفانه گریبانگیر بسیاری از افراد جامعه شده است.

شخصی مولای متقیان علی علیه السلام را به میهمانی دعوت کرد. حضرت فرمودند: «با سه شرط دعوت تو را می پذیرم: از بیرون خانه چیزی تهیه نکنی، آن چه را که در خانه داری از ما دریغ نکنی، بر خانواده خود سخت نگیری.» آن شخص این شرایط را پذیرفت و حضرت نیز دعوتش را اجابت کرد.

رسانه ها (برنامه های تلویزیون و. ..)

یکی از موانع رسانه ها هستند. متاسفانه چنان چه توفیقی حاصل شود که فامیل به دیدار یکدیگر بروند بعد از چند دقیقه این تلویزیون است که افراد را به خود جلب می کند و همه به جای صحبت و تعامل با یکدیگر محو تماشای تلویزیون می شوند.

اختلافات خانوادگی

یکی دیگر از عوامل سرد شدن روابط خانوادگی، بروز تنش و اختلاف بین اعضای خانواده است که به تبع آن روابط رفته رفته تیره و تار شده و به قطع رابطه و محرومیت از آثار و برکات فراوان صله رحم می انجامد.

امیرمؤمنان علیه السّلام به یکی از کارگزاران و گماشتگان خود نوشت:

« ینبغی لذوی القرابات أن یتزاوروا و لا یتجاوروا ـ خویشان و نزدیکان را امر کن که به دیدن هم روند ولی همسایگی نکنند»

زیرا همسایگی باعث برخورد حقوق می شود، و چه بسا موجب حسد و بغض و قطع رحم گردد، چنان که این امر در بیشتر اهل روزگار ما دیده می شود، و شنیدن کی بود مانند دیدن، و چون خویشان از هم دور باشند و در مجاورت هم نباشند دوستیشان بیشتر است، چنان که گفته اند: «دوری و دوستی.»

آفات صله رحم

با وجود اهمیت فوق العاده صله رحم متاسفانه آفاتی نیز دامنگیر این عبادت بزرگ است. که مهم ترین آن ها عبارت است از:

نگاه به نامحرم

وقتی وارد فضای منزل برخی از فامیل ها می شویم، بعضی از آن ها بی حجاب یا بدحجاب هستند و این باعث می شود که زمینه ی گناه به وجود آید.

اختلاط های نابجا

از مظاهر رایج اختلاط زن و مرد، گفت و گوی غیر ضروری، شوخی کردن و تماس بدنی و دست دادن با نامحرم است که مقدمه ی برخی از گناهان دیگر است.

رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: « هر کس با یک زن نامحرم دست بدهد، روز قیامت در غل و زنجیر به محشر وارد می شود و خداوند دستور می دهد که او را به آتش جهنم بیفکنند، و هر کس با یک زن نامحرم شوخی کند در مقابل هر کلمه ی حرامی که به او گفته است، هزار سال حبس خواهد شد.»

چشم و هم چشمی

از دیگر آفت های روابط خویشاوندی تجمل گرایی و رقابت و چشم و همچشمی در تجملات و مسائل دنیوی است. به دنبال این ها غرور و تفاخر می آید و ممکن است فرد برای رقابت با دیگران و احساس شخصیت کاذب به سمت حرام خواری کشانده شود و برای جمع مال و چشم و هم چشمی با دیگران خود را به زحمت و دردسر بیندازد.اسلام با توصیه به دوری از تجمل و تشویق به مسابقه در کارهای خیر و معنوی تلاش دارد تا این آفت را از میان ببرد.

آفات زبانی

از دیگر آسیب های اجتماعی روابط خویشاوندی، غیبت و دیگر گناهان زبانی است که در بسیاری موارد زمینه ای برای از بین بردن حقوق و آبروی مردم می شود. در گفتگوهای خویشاوندی ممکن است عده ای به مزاح تمسخر شوند و یا عیب جویی و غیبت روی دهد. همه این رفتارها به شدت مذمت شده، در مقابل برای رفتارهایی مانند رازداری، پوشاندن عیوب دیگران و احترام و اکرام مؤمنان، اجر و ثواب اخروی در نظر گرفته شده است.

بنابراین بهتر است در گفتگوی بین خویشاوندان مسائلی چون حفظ شخصیت مردم و عدم افشاء عیوب خود و دیگران و احترام بزرگ ترها رعایت شود.

گفتگوهای فامیلی می تواند حول محور درس آموختن از یکدیگر، مشورت و استفاده از تجارب بزرگان فامیل باشد؛ زیرا بر اساس روایت بزرگ ترهای فامیل همچون پیامبر هر دسته از خویشاوندان محسوب می شوند.

پیشگیری از آفت ها

برای پیشگیری از این آفت ها نیازی به قطع ارتباط نیست زیرا مجوز آن نیز در اسلام داده نشده است ولی می توان با:

کم کردن صحبت های غیر ضروری با نامحرم، کم کردن رفت و آمد با خویشاوندانی که اهل رعایت مسایل شرعی نیستند، کنترل فکر و خیال و… جلوی بسیاری از آفات را بگیریم.

صله رحم واجب است تا جایی که به گناه نیفتیم. به عنوان مثال اگر در میان اقوام کسانی هستند که بی حجابند و و دیدن آن ها ما را به گناه می اندازد، باید ارتباط با آن ها را محدود به سلام و احوال پرسی نمود و برای هدایت آن ها دعا کرد که این دعا خود یکی از بهترین صله ها است.

یا اگر در مثلاً در مراسم عروسی فامیل به شام دعوت شده ایم و شراب در مجلس است یا وضعیت مجلس گناه آلود است لزومی ندارد که در آن شرکت کنیم، بلکه می توانیم تنها یک پیام تبریک بفرستیم.

لزوم قطع ارتباط با…

البته این موضوع درباره ی کسانی که آشکارا با اسلام دشمنی می کنند (نه فقط عقایدشان غلط است) صادق نیست و با این گروه نمی توان دوستی نمود و روابط برقرار کرد.

در قرآن کریم می خوانیم: «لا تَجِدُ قَوْماً یؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ الْیوْمِ الْآخِرِ یوادُّونَ مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ لَوْ کانُوا آباءَهُمْ أَوْ أَبْناءَهُمْ أَوْ إِخْوانَهُمْ أَوْ عَشیرَتَهُم ـ هیچ قومی را که ایمان به خدا و روز رستاخیز دارند نمی یابی که با دشمنان خدا و رسولش دوستی کنند، هر چند پدران یا فرزندان یا برادران یا خویشاوندانشان باشند.»

سلیمان بن جعفر جعفری گوید: شنیدم ابوالحسن (امام رضا یا امام هادی) علیه السلام به پدرم می فرمود: «چگونه است که تو را نزد عبد الرّحمن بن یعقوب دیدم؟

عرض کرد: «او دائی من است»

حضرت به او فرمود: «آن مرد درباره خدا سخنی بس گزاف و هول انگیز گوید. او خدا را (به صورت اجسام و اوصاف آن) وصف می کند و حال آن که خداوند به وصف نیاید، پس یا با او همنشین شو و ما را رها کن و یا با ما همنشین باش و او را ترک کن.

عرض کرد: «او هر چه بخواهد بگوید چه زیانی به حال من دارد چنان چه من قائل به گفتار او نشوم؟»

حضرت فرمود: «آیا نمی ترسی که عذابی بر او فرود آید و شما را جملگی فرا گیرد؟ آیا داستان آن کسی را که از اصحاب موسی (ع) بود و پدرش از یاران فرعون نشنیده ای، که چون لشکر فرعون (کنار دریا) به موسی (ع) رسید آن مرد از موسی جدا شد تا پدر خود را پند دهد، موسی از کنار او گذشت و پدرش همچنان با او در ستیز بود تا با هم به کنار دریا رسیدند و هر دو غرق شدند. این خبر به موسی (ع) رسید، موسی حال او را از جبرئیل جویا شد، پاسخ داد: او غرق شد ـ خدایش رحمت کند ـ در حالی که عقیده پدرش را نداشت امّا چون عذاب فرود آید از کسی که به گنهکار (به هر منظور) نزدیک شده دفاعی نشود.»